STF Berekening — Standard Tension Force

STF (Standard Tension Force) is de standaard spankracht die handmatig op een spanband wordt uitgeoefend bij het neerbinden van lading.

⚠️ BELANGRIJK: STF vs LC

STF gebruik je voor neerbinden (neerwaartse kracht). LC (Lashing Capacity) gebruik je voor directe binding (trekrichting).

Verwarring tussen STF en LC leidt tot gevaarlijke berekeningen!

STF Waarden

Volgens NEN-EN 12195-2 zijn dit de standaard STF waarden:

  • Handmatig spannen: STF ≈ 350-500 kg (afhankelijk van spanband breedte)
  • 25mm spanband: STF ≈ 350 kg
  • 35mm spanband: STF ≈ 400 kg
  • 50mm spanband: STF ≈ 500 kg

Formule voor Neerbinden

De volledige formule volgens NEN-EN 12195-1 is:

F_neerwaarts = STF × cos(α) × aantal_banden × 2

Waarbij:
- STF = Standard Tension Force (kg)
- α = sjorhoek (90° ideaal, cos(90°)=1,0)
- 2 = twee zijden van de lading (links + rechts)

Vuistregel voor Praktijk

Voor 90% van dagelijkse situaties kun je deze vuistregel gebruiken:

(70% × massa) ÷ STF × 1,25 = aantal spanbanden

Waarbij:
- 70% = 80% (0,8g vooruit) - 10% (wrijving staal/staal)
- massa = ladinggewicht in kg
- STF = 350-500 kg (handmatig)
- 1,25 = veiligheidsmarge (altijd toepassen!)

Voorbeeldberekening

Situatie: Stalen lading van 3.000 kg, gestald op stalen vloer (μ=0,1), handmatig spannen (STF=400 kg)

Stap-voor-stap:

  1. Kracht vooruit: 3.000 kg × 0,8g = 2.400 kg
  2. Wrijving aftrekken: 3.000 kg × 0,1 (μ) = 300 kg
  3. Resterende kracht: 2.400 - 300 = 2.100 kg
  4. Aantal banden: 2.100 ÷ 400 × 1,25 = 6,56 → 7 spanbanden
  5. Symmetrisch: 7 → 8 spanbanden (4 links, 4 rechts)

Invloed Sjørhoek

De sjorhoek (alfa) heeft dramatische invloed op de effectiviteit:

  • α=90° (loodrecht): cos(90°)=1,0 → 100% effectief ✓✓
  • α=60°: cos(60°)=0,5 → 50% effectief ✓ (minimum)
  • α=45°: cos(45°)=0,707 → 71% effectief ⚠️
  • α=30°: cos(30°)=0,26 → 26% effectief ❌ NIET gebruiken!

⚠️ VEILIGHEIDSWAARSCHUWING

Gebruik nooit spanbanden onder 60° voor neerbinden. De neerwaartse kracht is dan te laag om lading veilig te zekeren.

Wanneer Directe Binding Gebruiken?

Directe binding (met LC-waarde) is beter dan neerbinden (met STF) bij:

  • Lading zwaarder dan 2.000 kg
  • Lage wrijving (μ < 0,3)
  • Lading die kan kantelen
  • Zware machines en bouwmaterialen

Bronnen

  • NEN-EN 12195-1: Berekening van zekere krachten
  • NEN-EN 12195-2: Spanbanden (synthetisch)
  • EU Verordening 2016/79: Ladingzekering in wegvervoer
  • ILT Richtlijn Ladingzekering