STF Berekening (Standard Tension Force)

Geschreven door: Nico — Transportexpert met 40+ jaar ervaring in de transportbranche. OGS+ Instructeur | Code 95 Docent.

💡 Belangrijk onderscheid: STF (Standard Tension Force) is de voorspankracht bij neerbinden (top-over). LC (Lashing Capacity) is de maximale trekkracht bij directe binding. Gebruik NOOIT LC-waarden voor STF-berekeningen!

Wat is STF?

STF = Standard Tension Force. Dit is de voorspankracht die ontstaat wanneer je een spanband handmatig of met een spansysteem aanspant bij neerbinden (top-over methode).

STF vs LC — Kritiek Verschil

Eigenschap STF (Neerbinden) LC (Directe Binding)
Volledige naam Standard Tension Force Lashing Capacity
Typische waarde 350-500 daN (handgespande banden) 2.500-10.000 daN
Toepassing Neerbinden (top-over) Directe binding
Werkingsprincipe Verhoogt wrijving via neerwaartse kracht Neemt trekkracht direct op
⚠️ FOUTMELDING: Een veelgemaakte fout is het gebruik van LC-waarden (bijv. 2.500 daN) als STF in berekeningen. Dit leidt tot gevaarlijke onderdimensionering! Een 2.500 daN LC-band heeft een STF van slechts ~375-500 daN.

STF-Berekening (Neerbinden)

Vereenvoudigde formule:
F_zeker = STF × aantal banden × μ × 2
Complete formule (NEN-EN 12195-1):
F_zeker = n × STF × (μ × cos α + sin α) × 2 × veiligheidsfactor

Waarbij:
- n = aantal spanbanden
- STF = Standard Tension Force (daN)
- μ = wrijvingscoëfficiënt
- α = sjorhoek (hoek t.o.v. horizontaal)
- cos α = neerwaartse component (0° = maximaal, 90° = 0)
- sin α = directe component (90° = maximaal)
- 2 = factor voor twee zijden van de band
- veiligheidsfactor = 1,25 (altijd toepassen!)

Voorbeeldberekening (CORRECT)

Situatie: 3.000 kg stalen platen zekeren met handgespande spanbanden.

  • STF = 400 daN (typisch voor handgespande banden)
  • μ = 0,10 (staal/staal droog, géén antislip)
  • α = 90° (loodrecht, ideaal)
  • Veiligheidsfactor = 1,25
Berekening (voorwaarts 0,8G):
Benodigde zekering: 0,8G × 3.000 kg = 2.400 daN
Wrijving: μ × massa = 0,10 × 3.000 kg = 300 daN

Resterend te zekeren: 2.400 - 300 = 2.100 daN
Aantal banden = 2.100 ÷ 400 = 5,25 × 1,25 = 6,56 → 7 banden
Symmetrisch: 8 banden (4 links + 4 rechts)

Voor zijwaartse zekerheid (0,5G):
Benodigd: 0,5 × 3.000 = 1.500 daN
Min wrijving: 1.500 - 300 = 1.200 daN
Aantal banden = 1.200 ÷ 400 = 3 × 1,25 = 3,75 → 4 banden (symmetrisch)

Voorbeeldberekening (FOUT — wat je NIET moet doen)

❌ FOUT: 2.500 × 4 × 0,4 × 2 = 8.000 daN
Probleem: 2.500 daN is een LC-waarde, géén STF! Dit geeft een veel te optimistische berekening.

STF Waarden per Type Spanband

Type LC-waarde STF-waarde (typisch)
Handgespande band (35mm) 2.500 daN 350-400 daN
Handgespande band (50mm) 3.500 daN 400-500 daN
Ratelgesp (50mm) 5.000 daN 500-700 daN

Aanbevelingen

  • Controleer het label: STF staat op het spanband-etiket (verplicht per NEN-EN 12195-2)
  • Gebruik realistische waarden: 350-500 daN voor handgespande banden
  • Pas altijd veiligheidsmarge toe: ×1,25 op eindresultaat
  • Let op sjorhoek: α < 90° reduceert effectiviteit met cos(α)
  • Gebruik antislip: Verhoogt μ van 0,10 naar 0,40-0,60

Bronnen

  • NEN-EN 12195-1: Berekening van zekere krachten
  • NEN-EN 12195-2: Spanbanden (synthetisch)
  • EU Richtlijn 2014/47/EU: Roadworthiness
  • ILT Richtlijn Ladingzekering: Handhavingskader